Trwy Bartneriaeth Trosglwyddo Gwybodaeth rhwng Cig Calon Cymru a Phrifysgol Abertawe, mae ymchwilwyr yn gweithio i ddatblygu dewisiadau cynaliadwy amgen i ddeunyddiau labordy presennol tra'n gwneud y gorau o brosesau diwydiannol. Trwy ailbwrpasu cynhyrchion gwastraff o brosesu cig, mae'r fenter hon yn mynd i'r afael â phryderon moesegol ac yn gwella cynaliadwyedd ariannol i'r diwydiant.
Deilliodd y bartneriaeth o brosiect bach cynharach a gychwynnwyd gan yr Athro Zhidao Xia o Brifysgol Abertawe. Gyda chefnogaeth ychwanegol gan Innovate UK, nod y cydweithrediad hwn yw integreiddio ymchwil academaidd a thechnegau datblygu i weithrediadau diwydiant i fireinio prosesau presennol, archwilio cymwysiadau amgen, ac arloesi cynhyrchion newydd. Mae'r fenter hon yn meithrin twf ariannol i'r busnes tra'n darparu cyfleoedd datblygu gyrfa i ymchwilwyr.
Prif amcan y prosiect yw cydweithio â Cig Calon Cymru i ddatblygu cynhyrchion fferyllol sy’n ariannol hyfyw. Un cynnyrch o'r fath yw Serwm Llo Buchol (BCS) wedi'i gyfoethogi â phlasma llawn platennau, a gynlluniwyd i'w ddefnyddio fel cyfrwng meithrin celloedd mewn labordai ymchwil. Mae Serwm Buchol Ffetws (FBS) wrth safon y diwydiant, ond mae pryderon moesegol ynghylch ei gynhyrchu wedi ysgogi'r chwilio am ddewisiadau eraill. Trwy ddefnyddio gwaed gwastraff o brosesu anifeiliaid, mae'r prosiect yn ceisio creu cynnyrch mwy moesegol a chynaliadwy tra'n mynd i'r afael ag anghenion y diwydiant.
Dewiswyd Cig Calon Cymru fel partner y diwydiant oherwydd ei ladd-dy gweithredol yn Cross Hands. Ar hyn o bryd, mae'r gwaed a dynnir yn ystod prosesu cig yn cael ei daflu ar gost sylweddol. Mae'r prosiect yn archwilio dichonoldeb casglu a phrosesu'r gwaed hwn i gynhyrchu BCS, gyda phlasma llawn platennau yn cael ei dynnu ar wahân o ddogn fach. Ond mae rheoliadau lles anifeiliaid llym ynghylch tynnu gward wedi peri heriau, gan gadw'r agwedd hon ar y prosiect yn y cyfnod ymchwil a datblygu.
Mae cynnyrch eilaidd sy'n cael ei ddatblygu yn bowdr bilirwbin wedi'i dynnu o bustl cyfan, sgil-gynnyrch arall o brosesu cig. Defnyddir Bilirubin yn gyffredin mewn citiau diagnostig meddygol ac mae ganddo gymwysiadau mewn meddygaeth Tsieineaidd draddodiadol fel atodiad ar gyfer atal strôc, er nad yw wedi'i fabwysiadu'n eang ym meddygaeth y Gorllewin. Gan fod casglu bustl yn wynebu llai o rwystrau rheoleiddiol na chasglu gwaed, mae'r broses hon wedi gweld cynnydd cyflymach, ac mae samplau prawf eisoes wedi'u cynhyrchu ar gyfer asesu ansawdd.
Wrth edrych ymlaen, mae'r dyfodol yn ymddangos yn addawol ar gyfer R3 Processing, cwmni newydd ei sefydlu sy'n ymroddedig i hyrwyddo'r datblygiadau hyn. Gyda chefnogaeth barhaus Innovate UK, mae potensial sylweddol ar gyfer ehangu cyflym a chyflwyno biogynhyrchion arloesol, moesegol i'r farchnad.