Mae'r Asesiad Anghenion Iechyd (HNA) y buom yn gweithio arno yn ddiweddar gydag ARCH, Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe a Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda, wedi bod yn allweddol wrth nodi heriau iechyd allweddol yn y rhanbarth, gan hysbysu gweithgareddau dilynol, fel ein Gweithdai Arloesedd Iechyd a Fforwm Arloesi ARCH. Siaradon ni â Sophie Marr, Rheolwr Busnes ARCH, am effaith yr asesiad hyd yn hyn...

Mae rhanbarth ARCH yn cwmpasu Ceredigion, Sir Benfro, Sir Gaerfyrddin, Abertawe, a Chastell-nedd Port Talbot, ac roedd yr HNA yn anelu at fynd i'r afael â heriau iechyd rhanbarthol trwy datrysiadau arloesol. Tynnodd yr HNA sylw at sawl her iechyd hollbwysig, gan gynnwys clefyd cardiofasgwlaidd, canser, diabetes, problemau iechyd meddwl, a dfactorau risg ffordd o fyw, fel ysmygu a gordewdra. Mae'r heriau hyn yn cael eu gwaethygu gan anghydraddoldebau iechyd ac anghenion unigryw poblogaethau dan anfantais a phoblogaethau gwledig. Gall technoleg chwarae rhan sylweddol wrth fynd i'r afael â'r materion hyn. Er enghraifft, mae atebion iechyd digidol a mentrau telefeddygaeth ar y gweill sy'n edrych i wella mynediad at ofal a chanlyniadau cleifion.

Ers cyhoeddi'r HNA, bu ymdrech gydlynol i roi'r canfyddiadau ar waith gyda strategaethau ymarferol. Mae Fforwm Arloesi ARCH wedi'i ailsefydlu i gyflymu arloesedd ar draws y sector iechyd a gofal. Yn ogystal, hwylusodd y Gweithdai Mewnwelediadau Iechyd gydweithio ymhlith rhanddeiliaid, gan feithrin dealltwriaeth ddyfnach o anghenion iechyd cymunedol a datblygu atebion arloesol. 

Mae canfyddiadau’r AHA wedi galluogi cipolwg dyfnach ar y grwpiau poblogaeth ar draws y rhanbarth ac wedi nodi anghenion iechyd a lles allweddol. Mae’r argymhellion hyn yn llywio cynllunio gwasanaethau’n weithredol o fewn lleoliadau gofal iechyd, gan gynnwys Academi Iechyd a Llesiant Prifysgol Abertawe. Maen nhw hefyd yn cyfrannu at weithredu Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol, gan helpu gweithwyr gofal iechyd proffesiynol i deilwra gwasanaethau i ddiwallu anghenion penodol y gymuned.

Mae'r HNA yn cefnogi datblygiad Strategaeth Atal Sir Gaerfyrddin gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda, gan gynnig cipolwg hanfodol ar heriau cyffredin a meysydd blaenoriaeth ar gyfer ymyriadau ataliol. Wrth symud ymlaen, bydd yr HNA yn chwarae rhan ganolog wrth arwain ymdrechion cynllunio yn y Rhwydwaith Cenedlaethol ar gyfer Arloesedd Chwaraeon ac Iechyd i sicrhau bod datblygiadau a gwasanaethau yn cael yr effaith fwyaf posibl wrth liniaru anghydraddoldebau iechyd ar draws rhanbarth ARCH.

Mae ARCH Innovation Forum yn blatfform cydweithredol rhwng Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda, Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe, a Prifysgol Abertawe. Ei nod yw cyflymu arloesedd yn y sector iechyd a gofal yn Ne-orllewin Cymru drwy gysylltu arloeswyr ag arbenigwyr meddygol, academaidd a diwydiant. Mae'r Fforwm yn darparu lle diogel i arloeswyr gyflwyno eu syniadau, derbyn adborth adeiladol a chysylltu ag adnoddau cymorth.

Dangosodd Fforwm Arloesi ARCH diwethaf, a gynhaliwyd ym mis Chwefror 2025, sawl prosiect addawol. Cyflwynodd pump o ymgeiswyr llwyddiannus eu harloesiadau, a oedd yn cynnwys syniadau ar gyfer arloesi gwasanaethau, cynhyrchion datblygu cynnar, a chynhyrchion cyn-reoleiddio sydd angen mewnbwn clinigol a gweithredol. Hwylusodd y Fforwm drafodaethau, sesiynau Holi ac Ateb, ac adborth gan banel o arbenigwyr, gan helpu arloeswyr i fireinio eu prosiectau a chysylltu â'r gefnogaeth angenrheidiol.

Mae allbynau'r Fforwm yn cynnwys:

• Canllawiau ac Adborth: Derbyniodd arloeswyr fewnwelediadau gwerthfawr gan arbenigwyr, gan eu helpu i fireinio eu prosiectau a'u halinio ag anghenion clinigol.
• Cefnogi Cysylltiadau: Cysylltwyd arloeswyr ag adnoddau a rhwydweithiau cymorth, gan gynnwys ffynonellau cyllid posibl a chyngor ar gydymffurfiaeth reoleiddiol.
• Cyfleoedd i Gydweithredu: Fe wnaeth y Fforwm feithrin cydweithio rhwng staff iechyd, academyddion a diwydiant, gan greu ecosystem gadarn ar gyfer arloesi.

Rydym yn edrych ymlaen at gefnogi arloeswyr yn Fforwm Arloesi nesaf ARCH ym mis Mai 2025.

The ARCH Innovation Forum is a regional collaboration between Hywel Dda University Health Board, Swansea Bay University Health Board and Swansea University.  It is a platform that connects innovators to medical, academic, and industry experts, and aims to accelerate innovation across the health and care sector in South West Wales.