Nid yw cydbwyso arweinyddiaeth academaidd â chwaraeon dygnwch elitaidd yn dasg hawdd. I Ian Walker, Pennaeth yr Ysgol Seicoleg ym Mhrifysgol Aberawe, daeth yn sail i gyflawni rhywbeth arbennig: Guinness World Record.
Ar ôl gweithio ym Mhrifysgol Abertawe am ychydig dros dair blynedd, mae Ian yn dod ag arbenigedd academaidd i'w rôl, ac hefyd stori nodedig o benderfyniad, llwyddiant athletaidd hwyr, a gwydnwch meddyliol.
Dechreuodd daith Ian i feicio uwch-bellter o ddifrif yn 2015. Ac yn wahanol i lawer o athletwyr elitaidd, daeth ei ddatblygiad arloesol yn hwyrach na'r disgwyl. Yng nghanol ei 40au, cymerodd ran mewn ras feicio ledled Ewrop am y profiad yn unig. Cafodd ei synnu gan y canlyniad - roedd wedi perfformio llawer yn well na'r disgwyl, a wnaeth hyn sbarduno newid mewn meddylfryd. Y flwyddyn ganlynol, enillodd ras arall dros Ewrop, a gyda hyder cynyddol, gosododd ei olwg ar rywbeth hyd yn oed yn fwy... ymgais i dorri record byd.
Yn 2019, cyflawnodd Ian ei lwyddiant chwaraeon mwyaf nodedig: gosod Guinness World Record am feicio dros Ewrop mor gyflym (North Cape i Tarifa). Gan gwmpasu'r pellter helaeth o bwynt mwyaf gogleddol Ewrop i'w hymyl deheuol, cwblhaodd y daith mewn 16 diwrnod, 20 awr, a 59 munud (21 Mehefin – 8 Gorffennaf 2019), bron i ddau ddiwrnod yn gyflymach na'r record blaenorol.
Fe wnaeth Ian reoli llywio, logisteg, a dygnwch ar ei ben ei hun, sy'n gwneud y cyflawniad hyd yn oed yn fwy nodedig, a defnyddiodd yr her i godi arian ac ymwybyddiaeth ar gyfer yr elusen Roadpeace.
Un o agweddau mwyaf trawiadol paratoad Ian yw sut wnaeth ef integreiddio hyfforddiant i'w fywyd bob dydd. Yn hytrach na dibynnu'n llwyr ar sesiynau pwrpasol, trodd ei gymudo yn offeryn hyfforddi pwerus. Roedd beicio i'r gwaith bron i bob dydd yn golygu cwblhau taith gron 80 cilomedr, yn aml dros dir mynyddig. Ffurfiodd y milltiroedd sylfaen cyson hyn asgwrn cefn ei ddygnwch, ac ychwanegodd at hynny gyda theithiau hirach ar benwythnosau.
Mae'n enghraifft syml ond pwerus o sut y gellir adeiladu perfformiad uchel i mewn i drefn arferol, hyd yn oed ochr gyda swydd llawn-amser heriol.
Fel seicolegydd, mae Ian yn dod â safbwynt unigol i'w berfformiad dan straen. Yn ystod digwyddiadau dygnwch, mae strategaeth feddyliol yn hanfodol. I Ian, un o'r technegau mwyaf effeithiol oedd canolbwyntio'n llym ar y foment bresennol.
Yn hytrach na chael ei lethu gan anferthedd croesi cyfandir, canolbwyntiodd ar yr hyn oedd yn union o'i flaen, heb ganiatáu iddo'i hun fyfyrio ar raddfa lawn yr her.
Roedd y mewnwelediadau hyn wedi ffurfio sail ei lyfr, Endless Perfect Circles, lle mae'n archwilio ochr seicolegol beicio uwch-bellter yn fanwl.
Mae Ian yn cynnig safbwynt newydd i bobl sy'n ceisio cydbwyso chwaraeon elît gyda swydd llawn-amser. Ei neges allweddol? Mae'n fwy cyraeddadwy nag ydych chi'n meddwl.
"Nid yw'n brifo cofio bod enillion yn cael eu gwneud yn yr adferiad gydag unrhyw beth athletaidd."
Mewn chwaraeon dygnwch, mae rôl adferiad, sy'n aml yn cael ei hanwybyddu, yn cefnogi cynnydd. Nid oes angen i waith athletwr gystadlu â'i hyfforddiant, gall fod yn amser adfer gorfodol. Gall y newid meddylfryd hwn wneud i gydbwyso'r ddau fyd deimlo'n llawer mwy cynaliadwy.
Er nad yw Ian bellach yn cystadlu ar lefel elitaidd, mae chwaraeon o hyd yn rhan bwysig o'i fywyd. Mae'n parhau i redeg a beicio, ond am fwynhad yn unig.