Mae ymchwilwyr canser yn chwilio’n barhaus am ffyrdd newydd o dargedu tiwmorau’n fwy manwl wrth leihau’r sgîl-effeithiau sy’n gysylltiedig â thriniaethau confensiynol. Un dull sy’n dod i’r amlwg yw Therapi Canser Bacteriol (BCT), sy’n defnyddio bacteria diogel heb achosi clefydau, sy’n cronni’n naturiol y tu mewn i diwmorau heb allu goroesi mewn meinwe iach. Mae’r gallu unigryw hwn yn eu gwneud yn bwerus wrth gyflwyno therapïau wedi’u targedu’n uniongyrchol i gelloedd canser.

Ym Mhrifysgol Abertawe, mae'r Athro Paul Dyson, Prif Ymchwilydd y Prosiect Therapi Canser Bacteriol, a Dr Lydia Farrell, Ymchwilydd Ôl-ddoethurol, yn datblygu therapïau bacteriol arloesol sy'n harnesio'r ymddygiad naturiol hwn sy'n targedu tiwmorau. Mae eu hymchwil yn canolbwyntio ar ddefnyddio bacteria i gyflwyno cyfarwyddiadau genetig a all diffodd genynau penodol sy'n gyfrifol am dyfu tiwmorau.

Mae'r tîm eisoes wedi dangos potensial y dull hwn drwy dargedu genyn allweddol sy'n sbarduno canser o'r enw c-Myc. Mewn modelau cyn-glinigol o ganser y colon a'r rectwm a chanser y fron, llwyddodd y dechnoleg i gynyddu goroesiad, gan dynnu sylw at addewid systemau dosbarthu bacteriol fel platfform triniaeth canser yn y dyfodol.

Gan ehangu'r darganfyddiadau hyn, mae'r ymchwilwyr nawr yn canolbwyntio ar enyn atgyweirio DNA o'r enw PARP. Mae eu hastudiaethau wedi dangos bod targedu PARP yn gallu cynyddu sensitifrwydd cellau canser i gyffuriau gwrth-ganser presennol mewn modelau canser y fron, gan wella effeithiolrwydd triniaethau cyfredol o bosibl. Mae'r un genyn hefyd yn cynrychioli targed addawol mewn canser yr ofari, lle mae nifer o gleifion yn cael diagnosis ar gam pan fo opsiynau triniaeth yn gyfyngedig.

Drwy gyfuno cyflenwi genynnau wedi'i dargedu gyda gwell ymatebion imiwnedd a gwell sensitifrwydd i therapïau presennol, nod y prosiect yw creu opsiynau triniaeth newydd i gleifion sydd â rhai o'r canserau mwyaf heriol. Mae'r ymchwil hefyd yn tynnu sylw at botensial ehangach therapïau bacteriol fel platfform ar gyfer cyflenwi meddyginiaethau manwl gywir yn uniongyrchol i diwmorau.

Mae'r Athro Paul Dyson yn egluro: “Mae therapi canser bacteriol yn defnyddio bacteria diogel, nad sy'n achosi clefydau, sy'n casglu'n naturiol y tu mewn i diwmorau canser heb allu goroesi mewn meinwe iach.”

Mae'r ymchwil arloesol hon yn datblygu dull targedig iawn o drin canser, gyda'r potensial i wella'r cyfradd goroesi, gwella effeithlonrwydd therapïau presennol, a chreu opsiynau newydd i gleifion sydd â dewisiadau triniaeth cyfyngedig.